Plan miasta Leopol, stolicy Rusi Czerwonej, i okolicznych miasteczek

Zobacz większą mapę
ID mapy: 012
Oryginalny tytuł: Plan La Ville de Leopole Capitale de la Russi Rouge avec les Feauxbourgs
Lokalizacją: Lwów
Rok: c. 1770
Skala: c. 1:2 800
Rozmiar mapy: 55х38 cm
Wydawca: Autor Charles De Scheffer
Źródło: Austriacka Biblioteka Narodowa, ALB Port 196,12 Kar
Prawa: Austriacka Biblioteka Narodowa. Wiedeń

Plan przedstawia schematycznie Lwów i jego okolice, utrwalono na nim stan murowanej zabudowy miasta z istniejącymi fortyfikacjami śródmieścia, obiektami sakralnymi i pałacami.

Plan nie jest datowany. Legenda oraz grafika przypominają plan wykonany przez Jeana Doetscha w 1770 roku. Jest to prawdopodobnie kopia tego planu wykonana lejtеnantem pułku karabinierów Charles De Scheffer.

Legenda:

  • W prawym górnym rogu znajduje się nazwa mapy: "Plan miasta Leopol, stolicy Rusi Czerwonej, i okolicznych miasteczek" (PLAN DE LA VILLE DE LEOPOLE CAPI[T]ALE DE LA RUSSI ROUGE AVEC [L]ES FEAUXBOURGS). Poniżej znajduje się podziałka z napisem "L[']ECHELLE DE 200 AUNE".
  • W prawym górnym rogu, poniżej nazwy i podziałki, podane zostało imię i nazwisko oraz stopień wojskowy autora mapy: "Kopia wykonana przez Charlesa de Scheffera, młodszego lejtnanta 1 pułku karabinierów" (COPIEE PAR CHARLES DE SCHEFFER Sous Lieutenant du Premier Regiment des Carabiniers).
  • Wokół mapy umieszczony został napis: "PAROISSE DE SAINT PIERRE PAROISSE DE SAINT MARC PAROISSE DE SAI[NTE] MAGDELAINE PAROISS[E] DE SAINTE MARIE".
  • U szczytu planu umieszczony został symbol wyznaczający kierunki świata.
  • W lewej i prawej stronie znajduje się informacja o 130 obiektach na mapie oznaczonych cyframi oraz 5 obiektów oznaczonych literami łacińskimi (a-e). (EXPLI, DES NOMBERS)

Charakterystyka mapy:

  • Mapa wykonana została techniką litografii.
  • Granice dzielnic nie zostały na planie określone.
  • Wszystkie nazwy na planie podane zostały w języku starofrancuskim.

Toponimika mapy:

  • Budynki administracyjne: (1).
  • Hydronimy: (9).
  • Oronimy: (2).
  • Ulice i drogi: (12).
  • Cmentarze: (1).
  • Mleczarnie: (2).
  • Pałace: (18).
  • Różne: (5).
  • Ogrody: (4).
  • Budowle sakralne: (55).
  • Wzgórza: (4).
  • Fortyfikacje i budowle wojskowe: (16).
  • Cegielnie: (5).
  • Szpitale: (3).

Nieścisłości występujące na mapie:

  • Konfiguracja fortyfikacji (ściany, fosy, wały): na mapie fortyfikacje mają postać regularnego czworokąta, co nie odpowiada rzeczywistości [11], s. 9.
  • Hydrografia przedstawiona została na mapie w sposób schematyczny [11], s. 9.
  • Zniekształcony został kierunek ulic [11], s. 9.
    - Obecna ulica Stepana Bandery przedstawiona została jako zbytnio zbliżona do cerkwi Św. Jura.
  • Namiejscu cerkwi Św. Paraskewii Piatnyci umieszczona została cerkiew Św. Zbawiciela.

Charakterystyka miasta:

Plan w schematyczny sposób przedstawia przestrzeń miejską przed znaczącymi przeobrażeniami urbanistycznymi, które rozpoczęły się wraz z zajęciem Lwowa przez wojska austriackie w 1772 roku. 

Miasto ma postać ogrodzonego murami śródmieścia i nieregularnej zabudowy okolicznych terenów, gdzie dominują cerkwie, klasztory i pałace. Rok 1770 był pamiętny dla Lwowa ze względu na wielką powódź, która trwała od stycznia do czerwca [9], s. 274.

Liczba mieszkańców miasta zgodnie z danymi z 1773 roku wynosiła blisko 23 tys. osób [20], s. 35.

Przybliżone informacje co do ilości budynków znane są jedynie stanem na rok 1790. Według podróżnika (Hacquet), który odwiedził wówczas miasto, ilość budynków wynosiła blisko 2 759 [20], s. 30.

Oznaczenia umowne:

ogrody; ogrody;
ogrody klasztorne; ogrody klasztorne;
kościoły i cerkwie; kościoły i cerkwie;
budowle murowane; budowle murowane;
budowle przedmieść; budowle przedmieść;
stawy; stawy;
rzeki i potoki; rzeki i potoki;
rzeźba terenu rzeźba terenu
drogi i ścieżki. drogi i ścieżki.

Autor: Serhij Tereszczenko
Tłumaczenie: Anna Wylegała