Plan miasta Lwowa z ostatnich lat XVIII wieku

Metadane Dodatkowo Informacja
Opis
ID mapy: 025
Oryginalny tytuł: Plan miasta Lwowa z ostatnich lat XVIII wieku
Lokalizacją: Lwów
Rok: с. 1802
Skala: с. 1:2 880
Rozmiar mapy: 69x52 cm
Wydawca: Departament techniczny magistratu. Lwów
Źródło: DALO, 2/41/8
Prawa: Państwowe Archiwum Obwodu Lwowskiego (DALO). Lwów
Reprint śródmieścia Lwowa. Mapa przygotowana przez pomiarowo-regulacyjny oddźial departamentu techicznego magistratu
Obiekty wedlug typu
Obiekty wedlug dzielnicy
Inne mapy
Opis mapy

Plan obejmuje jedynie teren centralnej części miasta, tak zwanego śródmieścia, z dodatkiem części terenów czterech przedmieść. Plan nie jest datowany. Z nazwy wynika, że plan przedstawia stan przestrzeni miejskiej w ostatnich latach XVIII w. Brak informacji o autorze planu.

Ponieważ na planie widoczne jest kasyno Hechta i tylko schematycznie przedstawiono kompleks Nizkiego Zamku, można przypuścić, że mape przygotowano pomiędzy 1799 i 1802 latami [48], с. 75.

Oryginałem, z którego wykonano tę kopię, był Plan miasta wraz z jego przedmieściami (Plan der Stadt samt ihren Vorsädten). Przy kopiowaniu oryginału uwzględniono jedynie tereny miasta przylegające do śródmieścia. 

W porównaniu z oryginalnym planem: zwiększono skalę planu, uproszczono szczegóły ukształtowania terenu miejscowości, schematycznie pokazano niektóre elementy zabudowy, których nie było na planie oryginalnym (np. budynki Niskiego i Wysokiego Zamku).

Reprint planu wykonano na zamówienie oddziału pomiarowo-regulacyjnego departamentu technicznego magistratu. Można przypuszczać, że reprint wydrukowany został w latach 1911-1915.

Druk wykonany został w specjalistycznym zakładzie przygotowującym kolorowe reprodukcje o nazwie "Zakład artystyczno-graficzny R. Brzeziński i Tow., Sp. z. o. o.". 

Roman Brzeziński – fotograf i wydawca. Wychowanek Politechniki Lwowskiej. Od 1905 do 1911 roku był członkiem Lwowskiego Towarzystwa Fotograficznego. W latach 1907-1911 pełnił obowiązki redaktora prowadzącego "Miesięcznika Fotograficznego" [27] s. 57-58. W maju 1911 roku otworzył zakład wyrobu kolorowych reprodukcji w pomieszczeniach dawnego Pasażu Mikolasza (ul. Kopernika 1/3). Z czasem zakład przeniesiony został na ul. Pańską (część obecnej ul. Iwana Franki). W lutym 1915 roku Roman Brzeziński zmarł w wieku 33 lat. [27] s. 75

Charakterystyka mapy:

  • Mapa została wykonana w technice kolorowej litografii.
  • Na planie podana została szczegółowa konfiguracja poszczególnych budowli oraz pozostałości murów obronnych.
  • Numeracja zabudowy na planie podana została osobno dla śródmieścia i osobno dla każdej z czterech dzielnic miasta.
  • Nazwy i numery dzielnic podane zostały częściowo.
  • Granice śródmieścia jako odrębnej dzielnicy nie zostały na planie zaznaczone.
  • Granice przedmieść zaznaczone zostały linią przerywaną wyróżnioną kolorem żółtym.
  • Granice Przedmieścia Krakowskiego i Brodzkiego zaznaczone zostały na żółto zgodnie z nurtem Pełtwi.
  • Nazwa planu umieszczona została na mapie w języku polskim, jednak wszystkie nazwy obiektów naniesiono w języku niemieckim.

Spis publikacji, w których wykorzystany został niniejszy plan:

  • Gawriłowa J. Karta Goroda Lwowa i jejo razwitie. Lwow. 1956. Ris. 5.
  • Drexler I. Wielki Lwów. Lwów. 1920. - Rys. 2

Autor: Serhij Tereszczenko
Tłumaczenie: Anna Wylegała

Opis miasta

Plan przedstawia przestrzeń miejską końca XVIII w. i odzwierciedla szereg przemian urbanistycznych, które rozpoczęły się wraz z nabyciem przez miasto statusu stolicy nowej prowincji monarchii austriackiej. Wśród najważniejszych zmian wymienić można: początek procesu rozbioru murów miejskich (od 1777), sekularyzacja i zamknięcie większości zakonów i kościołów (1773, 1783-85), zamknięcie cmentarzy w centralnej części miasta i przeniesienie wszystkich grobów na przedmieścia (1785).

Liczba mieszkańców miasta w latach 1790-95 wynosiła w przybliżeniu 38 tys. osób [20], s. 35. Wzrost liczy mieszkańców na przełomie XVIII i XIX w. zostaje zatrzymany poprzez wybuch epidemii [20], s. 30. Stanem na 1807 rok liczba mieszkańców Lwowa (miejscowych – 40 402 i przyjezdnych 3 212) wzrosła do 43 614 osób [20], s. 113.

Szacunkowe dane co do ilości budynków można znaleźć w dziele podróżnika Baltasara Hacqueta. W 1790 roku we Lwowie było w przybliżeniu 2 759 budynków [20], s. 30. Zgodnie z informacjami innego podróżnika, Bredetzky’ego, w 1808 roku w mieście było w przybliżeniu 2 515 budynków [20], s. 30.

Autor: Serhij Tereszczenko
Tłumaczenie: Anna Wylegała

Legenda
  • U dołu mapy podano nazwę: "Plan miasta Lwowa z ostatnich lat XVIII wieku wedle oryginału przechowanego w Archiwum miejskiem".
  • W lewym dolnym rogu podano nazwę zamawiającego plan: "Wykonano staraniem oddź. pomiarowo-regulacyjnego dep. tech.".
  • W prawym dolnym rogu mieści się nazwisko wydawcy mapy: "R.Brzeziński i Tow. Lwów".
  • Podziałka umieszczona jest bezpośrednio na planie, z lewej strony. Zgodnie z badaniami Gawriłowej skala mapy to 1:2880 [11], s. 18.
  • "Przedmieście Halickie albo pierwsza dzielnica" ([HALICZER VORSTADT oder I tes Viertel]).
  • "Przedmieście Krakowskie albo druga dzielnica" ([KRAKA] U E R [VORSTA] D T [oder II tes Viertel]).
  • "Przedmieście Żółkiewskie albo trzecia dzielnica" ([ZOLKIEWER] V O R S T A [D T] er III tes Viertel).
  • "Przedmieście Brodzkie albo czwarta dzielnica" (B R O [DER][VORSTADT oder IV tes Viertel]).

Toponimika mapy:

Toponimika składa się z 81 obiektów. Wszystkie nazwy naniesione zostały bezpośrednio na plan obok obiektów.  

  • Nazwy ulic: Strasse (1), Gasse (21).
  • Hydronimy (3).
  • Budowle sakralne (17).
  • Budowle instytucji oświatowych (6).
  • Budowle wojskowe (10).
  • Zabudowania gospodarcze (3).
  • Budynki administracyjne (6).
  • Cmentarze (2).
  • Fortyfikacje lub ich pozostałości (6).
  • Teatry (1).
  • Ogrody (1).
  • Wzgórza (1).
  • Oznaczenia umowne:

    ogrody; ogrody;
    ogrody o charakterze gospodarskim; ogrody o charakterze gospodarskim;
    łąki, pola i pastwiska; łąki, pola i pastwiska;
    budynki murowane budynki murowane
    budynki drewniane; budynki drewniane;
    pozostałości budowli pozostałości budowli
    stawy; stawy;
    strumienie, rzeki; strumienie, rzeki;
    miejsca bagniste; miejsca bagniste;
    ukształtowanie terenu ukształtowanie terenu
Powiększ mapę Wrócić do pierwotnej pozycji Zobacz wszystkie obiekty na mapie Ukryj wszystkie obiekty na mapie Link do obecnego stanu mapy Dodaj komentarz
Завантаження ...
Закрити
Скопіюйте цей лінк:
Miejskie mapy
Miejskie mapy
Centrum historii miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej
  1. Główna » 
  2. Miejskie mapy » 
  3. Przeglądanie mapy
українська | english