Kronika

[roz]Archiwacja
1 maj 2017

Miejskie Archiwum Medialne rozpoczyna cykl pokazów publicznych swych kolekcji dla popularyzacji idei związanych z dziedzictwem archiwalnym i wprowadza nowe nieakademickie sposoby rozmów o przeszłości.

Otwarcie pokazów cyklu odbędzie się w ramach obchodów Dnia miasta Lwowa. Z tej okazji zaproponujemy dla obejrzenia dwa filmy o Lwowie, które zostały zdigitalizowane z taśmy filmowej w Centralnym Państwowym Archiwum Kino-Foto-Fono Ukrainy im. H. Pszenycznego. Pokazy obu filmów odbędą się 5 maja o 21.00 pod gołym niebem na placu Muzealnym, a w tym samym czasie w Parku Kultury i Wypoczynku im. Bohdana Chmielnickiego oraz parku "Gaj Orzechowy".

Pierwszy film ma tytuł "Dobry dzień Lwowa". Był on zrobiony przez Wołodymyra Szewczenkę i kijowskie studio filmowe "Ukrkinochronika" w roku 1969 i według zamysłu reżysera pokazuje miasto poprzez obrazki pracy i wypoczynku mieszkańców Lwowa. Ważnym elementem filmu jest muzyka, która towarzyszy wizualnemu obrazowi – jest to jazzowa improwizacja instrumentalna zaproponowana przez młodego muzyka i kompozytora Mychajłę Manulaka.

Na przeciwwagę kolorowemu spojrzeniu ze stolicy, drugi film został zrobiony przez Lwowskie Studio Telewizyjne. Czarno-biały film "Pieśni nad Lwowem" jest ostatnim muzycznym filmem reżysera Ołeksandra Herynowycza. Zmontowany został w roku następnym, w 1970. Muzyka, co było charakterystycznym w tych czasach, również jest nieodłącznym elementem filmu. Przez opiewanie osiągnięć Lwowa za pośrednictwem socjalistycznej poezji romantyczny obraz miasta jest dominantą w wątku.

Wydarzenie jest organizowane wspólnie z departamentem rozwoju wydziału kultury lwowskiej rady miejskiej.

[roz]Archiwacja – są to nieformalne pokazy zbiorów i kolekcji Miejskiego Archiwum Medialnego, które są powołane dla popularyzacji i aktualizacji problematyki dziedzictwa archiwalnego w społeczeństwie. Pragniemy kształtować nowe poglądy na archiwizację i przedstawiać historyczne kolekcje z niezwykłej perspektywy. Wydarzenia tego cyklu przewidują wspólne obejrzenie i słuchanie wizualnych, audiowizualnych lub audio utworów, które by w innej niż akademicka atmosferze swobodnych refleksji i dyskusji łączyły popularne formaty i zbiory archiwalno-historyczne. Będą to wieczory muzyki filmowej, czy muzyki fotograficznej, przeglądy filmów, prezentacje fotografii i inne wydarzenia przedstawiające dialog teraźniejszości z przeszłością.

Informacja o filmach:

DOBRY DZIEŃ LWOWA, "Ukrkinochronika", Kijów, 1969. (Reżyser W. Szewczenko, muzyka M. Manulak, redaktor M. Bereżny, dyrektor filmu R. Kusznir, dyrektor studio Szkurin W., montaż H. Ławrynenko).

W 1969 władze Lwowa miały obchodzić 30-lecie włączenia ziem zachodnioukraińskich do ZSRR i na poziomie obwodowego komitetu partii została podjęta decyzja o zamówieniu filmu, który będzie popularyzować osiągnięcia miasta za czas władzy radzieckiej. Urzędnicy zwrócili się do kijowskiego studio filmowego "Ukrkinochronika", które produkowało dokumentalne eseje i filmy o Lwowie oraz specjalizowało się w produkcji wiadomości filmowych. Przez dłuższy czas korespondentem we Lwowie pracował Wołodymyr Szewczenko. Później został on znanym reżyserem i operatorem kamery, który zarejestrował katastrofę czarnobylską w 1986 roku, wskutek czego i zginął. Szewczenko zaproponował interesujący pomysł – pokazać Lwów poprzez obrazki pracy i wypoczynku. Film miał być dwuczęściowy, każda miałaby pokazać radzieckie przedsiębiorstwa Lwowa i kulturalny wypoczynek pracowników tych przedsiębiorstw. Szewczenko nakręcił liczne ujęcia miasta, które pokazywały wzorcowe przedsiębiorstwa i piękne wizerunki mieszczan. Brakowało tekstu i muzyki. Do filmu zaproszono Mykołę Winhranowskiego, który pracował w studio filmowym im. Dowżenki i miał doświadczenie w łączeniu różnych gatunków sztuki. Ale jego wiersze wydały się autorom filmu zbyt "liberalne", toteż zamieniono poetę na Romana Łubkiwskiego, bardziej budzącego zaufanie autora lwowskiego. Najbardziej interesującą osobliwością filmu, oprócz pięknych ujęć i poezji Łubkiwskiego, stała się muzyka młodego wykonawcy jazzowego i kompozytora Mychajły Manulaka. Jego zaproszono do studio w Kijowie. Muzyk, obserwując ujęcia wizualne, wspólnie z kolegami stworzył kompozycję jazzową, w której użył wibrafon – jedyny wówczas instrument tego typu we Lwowie. Muzyka do tego filmu została stworzona bezpośrednio w studio, wyróżnia się wirtuozostwem i świeżością traktowania rytmu, jest złączona z obrazem, który widzi widz. Był to swego rodzaju wzór muzyki filmowej, kiedy wykonawca muzyczny improwizuje w zależności od zmiany obrazu. Film w wyniku jest lekki i nieobciążony postulatami ideologicznymi. Był prezentowany we wszystkich kinach miasta i bardzo popularny wśród mieszkańców. A Mychajłę Manulaka zaproszono do filharmonii lwowskiej dla stworzenia zespołu, który on nazwał "Watra".

PIEŚNI NAD LWOWEM, Lwowskie Studio Telewizyjne (USRR), Lwów, 1972 (reżyser filmu Ołeksandr Herynowycz, operator kamery W. Tatarinow, reżyser dźwięku P. Babiak, montaż T. Jelianowa, dyrektor filmu T. Brykajło, redaktor Oksana Pałamarczuk).

Czarno-biały film Telewizji Lwowskiej trwa 40 minut. Miał na celu pokazać najlepsze siły twórcze miasta w okresie jego rozkwitu. Była to ostatnia praca nad filmami muzycznymi Ołeksandra Herynowycza, jednego z prekursorów filmów artystycznych w Telewizji Lwowskiej. Ten film również był ostatnią pracą Oksany Pałamarczuk, która pracowała w TV od 1957 roku i została zwolniona ze stanowiska redaktora pod zarzutem rzekomo „narodowej przesady”. Po udanych filmach w 1968 ("Залицяльники" – "Flirciarze") i w 1969 ("Сійся, родися" – "Siej się, ródź się") redaktorzy Lwowskiej TV zdecydowali stworzyć film pokazujący Lwów za pośrednictwem socjalistycznej poezji i muzyki. Młodzi ludzie, tuż po skończeniu nauki w lwowskich szkołach wyższych, idą na Wysoki Zamek by pożegnać się z miastem. Za chwilę oni rozjadą się po różnych miastach ZSRR budować socjalizm i "świetlaną przyszłość". Każda piosenka czy taniec miały być przywiązane do topografii miejskiej lub odzwierciedlać osiągnięcia Lwowa, lecz w wyniku końcowym dominuje tu tematyka romantyczna – pieśni o miłości i uczuciach. Utwory zaprezentowane w tym filmie zostały stworzone przez R. Bratunia, M. Skoryka, M. Petrenkę, K. Sokołowa, A. Kos-Anatolskiego, B. Stelmacha, B. Jurkiwa, S. Puszyka, B. Janiwskiego, i in. W filmie wystąpili młodzi aktorzy I. Popowycz, O. Szczerbakowa, L. Borowiec, W. Szumlanska, M. Kempa, M. Ciupak, znany tancerz O. Czepurczuk, zespoły amatorskie "Rosynka" i "Drużba". Dla filmu autorzy lwowscy nawet napisali piosenkę o piłce nożnej – w której "Karpaty" nie przegrywają, ale wygrywają!