Baza danych "Urbanistyczne obrazy"

Projekt powstał w celu zebrania i opracowania obrazów urbanistycznych z regionu Europy Środkowo-Wschodniej wytworzonych za pomocą grafiki sztychowej i fotografii, oraz pocztówek.

Wybrane obiekty

Stoisko z książkami za teatrem im. Marii Zankowieckiej

Miasto: Lwów
Data: 1964
Dosyć typowym dla Lwowa lat 1960-1980. zjawiakiem był uliczny handel książkami. W licznych przewodnikach po Lwowie czasów radzieckich nie ma informacji o lwowskich księgarniach, bo przecież reklama w jej obecnym sensie praktycznie nie istniała, a drukowana produkcja lwowskich, kijowskich oraz moskiewskich wydawnictw nie potrzebowała reklamy. We Lwowie zawsze istniał "głód książki" i wszystkie nowości wydawnicze rozkupowane były błyskawicznie. Kupione w tych czasach ksiązki dotychczas zajmują poczesne miejsca na półkach domowych bibliotek wielu lwowskich bibliofilów. Największą księgarnią na początku lat 1960. był Dom Książki (Budynok knyhy), którego dyrektor zapoczątkował rozwój sieci handlu książkami na ulicznych straganach (łotkach). Ilość stoisk działających na ulicach Lwowa pozostała nie znana, ale stanowiły one niezwykle popularne miejsca sprzedaży.
Zdjęcie przedstawia jeden z licznych książkowych straganów na lwowskich ulicach, rozmieszczony w ludnym miejscu, koło przystanku tramwajów tras nr 6 i nr 7 na placu 300-lecia Zjednoczenia Ukrainy z Rosją (obecnie pl. Jarosława Osmomysła). Dobrze widać stare przedwojenne tramwaje wyrabiane w Sanoku i nieco modernizowane po wojnie, które obsługiwały linie tramwajowe do połowy lat 60. XX w. Ciekawy przyczynek do obrazu ówczesnego miasta stanowi sam przystanek tramwajowy w postaci "wysepki". Było to wymuszone "wyjście" Zarządu Tramwajowego i Trolejbusowego, uwzględniające zwiększony ruch transportu publicznego na wąskich lwowskich ulicach. Po strasznej katastrofie w latach 1970. w pobliżu kościoła Św. Anny na ul. Gródeckiej, kiedy uszkodzony tramwaj za sekundę "zniósł" pełną ludzi wysepkę, podobne przystanki zlikwidowano.
Z lewej strony na książkowym straganie wykładano zazwyczaj literaturę dla dzieci, w środku – nowości, po prawej stronie – dzieła literatury klasycznej i zagranicznej. Literatura dydaktyczna oraz podręczniki, a także dzienniki szkolne, zeszyty w kratkę i skośne linijki z białego papieru produkcji Poninkowskiej fabryki stanowiły towar deficytowy i były rozprowadzane przez szkolne biblioteki. Obecnie liczba księgarni we Lwowie zmniejszyła się, straganów z książkami na ulicach nie ma, w znacznej ilości stoiska z ksiązkami można spotkać tylko podczas Forum Wydawców odbywającego się corocznie w połowie września w Pałacu Sztuki przy ul. Kopernika.
Numer identyfikacyjny: 02984
Miasto: Lwów
Data: 1964
Format: 11х17 cm
Autor: Nieznany
Wydawca: Niepublikowane
Status prawny: Zbiory prywatne
Obiekt i słowa kluczowe: Plac 300-lecia Zjednoczenia, księgarski kiosk, transport, ludzie

Ćwiczenia pogotowia ratunkowego

Miasto: Lwów
Data: 1918-1939
Na zdjęciu utrwalone zostały ćwiczenia lwowskiej służby ratunkowej w dwudziestoleciu międzywojennym. Specjalny samochód – karetka pogotowia - stoi koło gmachu Miejskiej Straży Pożarnej przy ul. Podwale 6 / pl. Strzelecki 5 (obecnie pl. D. Halickiego). Na samochodzie znajduje się napis "Lwowskie Ochotnicze Towarzystwo Ratunkowe". Możliwe, iż fotograf uwiecznił właśnie moment otrzymania przez stację samochodów przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy. Stacja Ratunkowa została założona we Lwowie w maju 1893 r. Inicjatorem jej utworzenia był radny m. Lwowa dr Edward Strojnowski, którego poparł prezydent Lwowa Edmund Mochnacki. Do fachowych konsultacji do Lwowa zaproszono założyciela Wiedeńskiej Stacji Ratunkowej, barona Jaromira Mundy. To właśnie on podarował Lwowianom pierwsze elementy wyposażenia. Nowy zakład początkowo mieścił się w ratuszu, a od 1901 r. w specjalnie dla tego celu wzniesionym gmachu Straży Pożarnej u zbiegu ul. Podwale i placu Strzeleckiego. Początkowo pomocy lekarskiej udzielano tylko w Stacji. Przez całą dobę dyżurowali tu medycy; najpierw byli to studenci Akademii Weterynarii, a po otwarciu Wydziału Medycznego na Uniwersytecie – jego słuchacze. W okresie międzywojennym na etacie w stacji było zatrudnionych 8 doświadczonych lekarzy i 3 sanitariuszy. Na wezwanie wyjeżdżano tylko w wyjątkowych wypadkach; pod koniec lat 20. dla potrzeb pogotowia miasto zakupiło cztery specjalistyczne samochody.
Numer identyfikacyjny: 00038
Miasto: Lwów
Data: 1918-1939
Format: Nieznany
Autor: Nieznany
Wydawca: Nieznany
Status prawny: Niema zastrzeżeń
Obiekt i słowa kluczowe: Gmach Straży Pożarnej, karetka pogotowia, ludzie na ulicy, szkolenie

Kino "Spartak"

Miasto: Lwów
Data: 1975-1980
Фото представляє фрагмент центральної львівської вулиці - пр. Леніна (тепер пр. Свободи) та світлові реклами з назвами кінотеатрів «Спартак» та «Дніпро», розташованих в будинку №5. Вхід до кінотеатру «Спартак» провадив з подвір’я, виходили ж глядачі на вулицю Банківську, де тепер розташований бічний вхід до торговельного пасажу “Плазма». Ця ділянка після ІІ Світової війни залишалася незабудованою після знищення авіаційною бомбою чи не в перший день ІІ світової війни - 1 вересня 1939 р. - синагоги «Осе Тов».
Початки кінотеатру в цьому будинку сягають 1912-1913 рр., коли купець Ян Кароль Строменгер (1852-1940) відкрив у власному будинку кінотеатр «Казино». За проектом спілки архітекторів Зигмунта Кендзерського та Адама Опольського у подвір’ї спорудили прибудову, де і розташувався кінотеатр, глядацький зал якого був розрахований на 290 місць. Після перебудови кінотеатру «Казино» 1926-1929 рр., здійсненої архітектором Вавжинцем Дайчаком кількість глядацьких місць збільшилася до 542, було влаштовано вхід з вул. Легіонів (тепер пр. Свободи) (1934 р.), заклад отримав велике фойе, а також зал очікування, де перед початком сеансу глядачів розважав оркестр. Власником кінозакладу був в той час Леон Млодзінський. Кіно користувалося неабиякою популярністю, отже в 1937 р. Млодзінський відкриває ще один кінотеатр – «Емпайер» - «Ампір», власницею якого зареєстрована Дорота Млодзінська. Кінотеатр на 440 місць, що містився у прибудові з тильного боку подвір’я цього ж будинку, працював щоденно. Вхід та вестибюль були оформлені, ймовірно, також інженером -архітектором Вавжинцем Дайчаком; принаймні, оформлення інтер’єру, характерне для дизайну 1930-х років, дуже нагадувало стиль, який використовував у своїх роботах В. Дайчак.
З початком 1945 р. колишній кінотеатр «Ампір» отримав назву «Спартак». Із занепадом кінофікаційної мережі припинилася і робота колись надзвичайно популярних та успішних кінотеатрів «Спартак» та «Дніпро» (2004 р.). Приміщення кінотеатру «Спартак» стали основою спорудженого 2010 р. пасажу Торговельного центру «Плазма».
Ірина Котлобулатова
Numer identyfikacyjny: 08947
Miasto: Lwów
Data: 1975-1980
Format: 11х17 сm
Autor: Nieznany
Wydawca: Nieznany
Status prawny: Wołodymyr Rumiancew
Obiekt i słowa kluczowe: Ulica, budynki, kino, reklama, transport, ludzie

Niemiecki wojskowy na tle Uniwersytetu Lwowskiego

Miasto: Lwów
Data: 1941-1944
На зображенні німецький офіцер з жінкою, сфотографований біля входу до парку Костюшка, ще ознакованим декоративною стелою з декором.
Фоном слугує вулиця Маршалштрассе (Marschallstrasse, давня Маршалковска, тепер вул. Університетська) та споруда давнього Галицького сейму - в часи німецької окупації міста тут був розташований Департамент юстиції.
Тепер це Львівський національний університет ім. І. Франка.
Numer identyfikacyjny: 03447
Miasto: Lwów
Data: 1941-1944
Format: 15х10 sm
Autor: Nieznany
Wydawca: Niepublikowane
Status prawny: Wolodymyr Rumiancew
Obiekt i słowa kluczowe: Wojskowy, kobieta, uniwersytet, park, stela

Stela na ulicy Pasicznej

Miasto: Lwów
Data: 1969
9 липня 1969, декоративна стела, установлена з нагоди 50-річчя Комсомолу УРСР на проспекті Ленінського Комсомолу (так давня вул. Пасічна називалась у 1964-1990 рр., тепер їй повернуто історичну назву). Авторство стели невідоме; загальною практикою було виготовлення такого роду декоративних елементів студентами відділу живопису училища прикладного мистецтва ім. І. Труша (тепер це коледж) або студентами інституту прикладного та декоративного мистецтва (тепер це Академія) або ж художниками - монументалістами Художнього фонду (тепер не існує). В даному випадку автором стели, скоріше за все, враховуючи місце розташування стели у Львові, був художник з Худфонду або член Спілки художників УРСР.
Numer identyfikacyjny: 00825
Miasto: Lwów
Data: 1969
Format: Nieznany
Autor: Nieznany
Wydawca: Nieznany
Status prawny: Centralne Państwowe Archiwum Filmowe Ukrainy imienia G. S. Pszenycznogo, Kijów
Obiekt i słowa kluczowe: Prospekt Komsomołu Lenina, budynki, ściana dekoracyjna, młodzież

Zapraszamy do współpracy

Zasadą realizacji projektu jest otwartość i ogólna dostępność informacji, stąd też każdy, kto jest zainteresowany bądź posiada dodatkowe informacje o konkretnych materiałach wizualnych, może pomóc nam w ich opisie. Poniżej przedstawiamy materiały, w opisie których potrzebujemy Państwa pomocy: