Baza danych "Urbanistyczne obrazy"

Projekt powstał w celu zebrania i opracowania obrazów urbanistycznych z regionu Europy Środkowo-Wschodniej wytworzonych za pomocą grafiki sztychowej i fotografii, oraz pocztówek.

Wybrane obiekty

Targowisko

Miasto: Lwów
Data: 1947
Na zdjęciu przedstawiony jest sławetny powojenny rynek – bazar na placu Ziarnowym, tzw. "barachołka", zajmujący obszar od teatru Opery do mostu nad Pełtwią (dzisiejszą aleją Czornowoła).
Bazar działal praktycznie przez całą dobę, na tym placu, wśród ogromnego tłumu sprzedawców, klientów, kieszonkowych złodziei można było kupić wszystko! Od kamyków do zapalniczki – jednego z najbardziej poszukiwanego wówczas towaru – do obrazów słynnych europejskich malarzy. Chodliwym towarem był "bimber" – nie wiadomo z czego pędzony samogon, a tuż obok roznoszono do niego niewymyślne zakąski; za kopiejki można było kupić tutaj szykowne suknie, obuwie, futra … Lwowianie – zarówno rodowici, jak i ci, którzy "ponajechali", starali się ze wszystkich sił jakoś wyżyć w powojennym Lwowie.
Ten żywiołowy rynek istniał aż do 1960 roku, kiedy rozpoczęto budowę hotelu "Lwiw", a "barachołkę" przeniesiono na rogatkę Źółkiewską (przy ul. Bohdana Chmielnickiego), poźniej do Rzęsny. Za naszych czasów żywiołowe bazary stały się nieodzownym atrybutem prawie każdej dzielnicy miasta. Dopiero teraz udało się mniej-więcej ograniczyć i ucywilizować zajmowane przez nie obszary.
Z niewiadomej przyczyny nad rynkowym tłumem "zawisał" sterowiec (diriżabl) – balon na uwięzi.
"Już na początku lat 50. we Lwowie na państwowe święta (nie pamiętam już czy na 1 Maja, czy na 7 Października, na obydwa) nad miastem unosił się "Diriżabl", a faktycznie aerostat Obrony Przeciwlotniczej. Wypuszczano go z placu, gdzie teraz stoi hotel "Lwiw", tam utrzymywały go liny były przymocowane do ciężarówek. Aerostat wznoszący się, zapewne, na około 60 metrów, niósł ogromny sztandar z profilami "głównych marksistów planety"; nocą z Wysokiego Zamku i Opery całą konstrukcję podświetlaly reflektory. Mieszkaliśmy wtenczas w "studni" przy ul. Kamińskiego (obecnie Žižki). Dlatego wszystko to odbywało się na moich oczach. I tato robił wiele zdjęć ze startu tego diriżabla". To dopełnienie pochodzi od naszego sympatyka Jurija Skoblenki, za co wyrażamy mu wdzięczność.
Numer identyfikacyjny: 02992
Miasto: Lwów
Data: 1947
Format: 10х14 cm
Autor: Nieznany
Wydawca: Niepublikowane
Status prawny: Wolodymyr Rumiancew
Obiekt i słowa kluczowe: Diriżabl, plac Ziarnowy, Opera, rynek, ludzie

Stoisko z książkami za teatrem im. Marii Zankowieckiej

Miasto: Lwów
Data: 1964
Dosyć typowym dla Lwowa lat 1960-1980. zjawiakiem był uliczny handel książkami. W licznych przewodnikach po Lwowie czasów radzieckich nie ma informacji o lwowskich księgarniach, bo przecież reklama w jej obecnym sensie praktycznie nie istniała, a drukowana produkcja lwowskich, kijowskich oraz moskiewskich wydawnictw nie potrzebowała reklamy. We Lwowie zawsze istniał "głód książki" i wszystkie nowości wydawnicze rozkupowane były błyskawicznie. Kupione w tych czasach ksiązki dotychczas zajmują poczesne miejsca na półkach domowych bibliotek wielu lwowskich bibliofilów. Największą księgarnią na początku lat 1960. był Dom Książki (Budynok knyhy), którego dyrektor zapoczątkował rozwój sieci handlu książkami na ulicznych straganach (łotkach). Ilość stoisk działających na ulicach Lwowa pozostała nie znana, ale stanowiły one niezwykle popularne miejsca sprzedaży.
Zdjęcie przedstawia jeden z licznych książkowych straganów na lwowskich ulicach, rozmieszczony w ludnym miejscu, koło przystanku tramwajów tras nr 6 i nr 7 na placu 300-lecia Zjednoczenia Ukrainy z Rosją (obecnie pl. Jarosława Osmomysła). Dobrze widać stare przedwojenne tramwaje wyrabiane w Sanoku i nieco modernizowane po wojnie, które obsługiwały linie tramwajowe do połowy lat 60. XX w. Ciekawy przyczynek do obrazu ówczesnego miasta stanowi sam przystanek tramwajowy w postaci "wysepki". Było to wymuszone "wyjście" Zarządu Tramwajowego i Trolejbusowego, uwzględniające zwiększony ruch transportu publicznego na wąskich lwowskich ulicach. Po strasznej katastrofie w latach 1970. w pobliżu kościoła Św. Anny na ul. Gródeckiej, kiedy uszkodzony tramwaj za sekundę "zniósł" pełną ludzi wysepkę, podobne przystanki zlikwidowano.
Z lewej strony na książkowym straganie wykładano zazwyczaj literaturę dla dzieci, w środku – nowości, po prawej stronie – dzieła literatury klasycznej i zagranicznej. Literatura dydaktyczna oraz podręczniki, a także dzienniki szkolne, zeszyty w kratkę i skośne linijki z białego papieru produkcji Poninkowskiej fabryki stanowiły towar deficytowy i były rozprowadzane przez szkolne biblioteki. Obecnie liczba księgarni we Lwowie zmniejszyła się, straganów z książkami na ulicach nie ma, w znacznej ilości stoiska z ksiązkami można spotkać tylko podczas Forum Wydawców odbywającego się corocznie w połowie września w Pałacu Sztuki przy ul. Kopernika.
Numer identyfikacyjny: 02984
Miasto: Lwów
Data: 1964
Format: 11х17 cm
Autor: Nieznany
Wydawca: Niepublikowane
Status prawny: Zbiory prywatne
Obiekt i słowa kluczowe: Plac 300-lecia Zjednoczenia, księgarski kiosk, transport, ludzie

Sekcja turystyki konnej podczas wycieczki w Morszyn

Miasto: Morszyn
Data: 1989
Учасники секції кінного туризму, що знаходилась у с. Пчани Жидачівського району, під час мандрівки у Моршин біля центрального кювета мінеральних вод. Секція кінного туризму була створена в Звенигороді тренером-ентузіастом Юрієм Солтисом, потім вона існувала в с. Пчани, потім – у Кам’янці Буській. Для навчання кінному спорту молоді тренер використовував спортивних коней СКА.
Numer identyfikacyjny: 06122
Miasto: Morszyn
Data: 1989
Format: 12,5х18,2 cm
Autor: Oleksandr Wołkow
Wydawca: Niepublikowane
Status prawny: Oleksandr Wolkow
Obiekt i słowa kluczowe: Uzdrowisko, pijalnia wód, turystyka, jazda

Widok części miasta z klasztorem Bazylianów

Miasto: Buczacz
Data: 1900-1905
W XVII wieku właścicielem Buczacza był Stefan Potocki, który istotnie wpłynął na rozwój miasta. W roku 1712 w celu uzyskania odpowiedniego wykształcenia dla duchowieństwa greckokatolickiego on sprowadził z Litwy O.O.Bazylianów i nadał im wiele przywilejów. Jego kosztem zbudowany był budynek klasztorny; w r. 1753 kosztem syna S. Potockiego – starosty kanowskiego Mikołaja Potockiego było wzniesiono nowe budynki klasztorne Bazylianów oraz cerkwi Pokrowu (1764). Na wizerunku – widok klasztora O.O.Bazylianów od strony centrum miasta. Do klasztoru prowadzi ulica (teraz Mickiewicza), po prawej stronie której – siedziba Starostwa i Sądu Powiatowego. Po lewej stronie – budynki Poczty i Magistratu. W Buczaczu znajdowało się Starostwo, Rada Powiatowa ta Sąd Powiatowy, a także Urząd Pocztowy i Telegraficzny. Klasztor usytuowany jest na stokach góry Fedir. Gmachem głównym zespołu jest cerkiew Czesnego i Życiodajnego Krzyża, zbudowana w latach 1752-1761 na miejscu rozebranego kościoła według projektu architekta Schilcera w stylu późnego baroku. W latach 1761-1771 do cerkwi dobudowano dwupiętrowe budynki klasztora wegług projektu znanego architekta Hoffmana, twórcy Ławry Poczajowskiej. Z lewej strony od budynków klasztornych mieści się wieża dzwonnicy, zbudowana w latach 1849-1854.
Nazar Kiś
Numer identyfikacyjny: 02564
Miasto: Buczacz
Data: 1900-1905
Format: 90х140 mm
Autor: Nieznany
Wydawca: Nieznany
Status prawny: Biblioteka Instytutu Narodoznawstwa, Lwów
Obiekt i słowa kluczowe: Urząd Pocztowy, magistrat, klasztor Bazylianów, Starostwo, Sąd Powiatowy

Stadion "Sokół" Lorta

Miasto: Lwów
Data: 1960-1964
Молоді спеціалісти заводу ім. Леніна біля заводського стадіону «Сокіл». Стадіон «Сокіл», досі існуючий стадіон на Сигнівці – на вул. Патона, 1, власність одного з колись потужних, нині ледве жевріючого заводу. До 2019 р. стадіон орендує футбольний клуб «Львів». Клубом передбачалася грунтовна реконструкція стадіону до Євро-2012, але керівництво заводу не прийняло умови ФК «Львів» і стадіон не отримав належного вигляду. Цю ж адресу – вул. Патона, 1 – має власник стадіону: Львівський державний завод ЛОРТА (Компанія виробництва радіовимірювальної техніки ЛОРТА, Львівський завод, ДП). Це в минулому одне з потужних в Радянському союзі підприємств радіотехнічної апаратури, відоме як завод ім. Леніна, Львівське виробниче об'єднання ім. Леніна, Львівське виробниче об'єднання ЛОРТА.
Numer identyfikacyjny: 06116
Miasto: Lwów
Data: 1960-1964
Format: N35 mm
Autor: Jurij Wolkow
Wydawca: Niepublikowane
Status prawny: Oleksandr Wolkow
Obiekt i słowa kluczowe: Fabryka, stadion, budynki, ludzie

Zapraszamy do współpracy

Zasadą realizacji projektu jest otwartość i ogólna dostępność informacji, stąd też każdy, kto jest zainteresowany bądź posiada dodatkowe informacje o konkretnych materiałach wizualnych, może pomóc nam w ich opisie. Poniżej przedstawiamy materiały, w opisie których potrzebujemy Państwa pomocy: