Sichów: przestrzenie, pamięć, praktyki

Termin: 13 – 27 sierpnia 2017 r.
Miejsce: Centrum Historii Miejskiej. Lwów, Ukraina

Sichów jest największą dzielnicą Lwowa, którą w latach 1970-1980. zaplanowano i budowano jako miejsce zamieszkania dla 120 tys. pracowników południowo-zachodniego przemysłowego węzła miasta. Bloki mieszkalne, większość z których są wykonane według jednej typowej serii, były zbudowane na podstawie projektu kompleksowego dla wszystkich 12 osiedli, jednak sporo obiektów infrastrukturalnych i publicznych pozostały tylko na papierze przez kryzys gospodarczy, który nastąpił w końcu lat 80. Wraz ze zmianą systemu, która towarzyszyła zdobywaniu przez Ukrainę niepodległości, w dzielnicy zaczęły się urbanistyczne transformacje na różnych poziomach. Sichów wypełnił się nowymi obiektami, funkcjami, znaczeniami i do dziś pozostaje jedną z dzielnic, które we Lwowie rozwijają się najaktywniej.

Szkoła letnia proponuje nauczanie przez analizę życia osiedli planowych i problemów, z którymi one muszą się zmierzyć, oraz proponuje połączenie architektonicznych, antropologicznych, socjologicznych i historycznych instrumentów dla zrozumienia fenomenu miejsca i miasta w całej jego zawartości. Wyjawienie różnych form połączeń pomiędzy symbolicznym, materialnym i ludzkim wymiarami kiedyś zaplanowanych przestrzeni ma ważne znaczenie dla pojmowania ich transformacji i dla rozwoju inkluzywnej wizji przyszłości osiedli mieszkaniowych.

Struktura szkoły:

Uczestnicy i uczestniczki programu wysłuchają dwa krótkie kursy:

Prof. Florian Urban (Szkoła Architektury im. Mackintosha przy Glasgow School of Art): "Miasto funkcjonalistyczne i jego krytyka".

Seminarium na początek skupi się na teoretycznych podłożach funkcjonalistycznego masowego budownictwa mieszkalnego, przede wszystkim w teorii urbanistycznej początku XX wieku (Ebenezer Howard, Le Corbusier, Clarence Perry), następnie rozpatrzy najbardziej wpływową krytykę tej formy urbanistycznej od lat 1960. do dziś (Jane Jacobs, Colin Rowe, Rob Krier, Jan Gehl). W podsumowaniu zostaną przeanalizowane ostatnie przykłady modyfikacji, rekonstrukcji i modernizacji funkcjonalistycznych zespołów mieszkalnych w różnych krajach Europy.

Dr Daria Boczarnikowa (Uniwersytet Katolicki w Leuven / Centrum Sztuki BOZAR): "Historia miasta socjalistycznego: 5 projektów współczesności od "drugiego świata".

Kurs będzie wstępem do historii wyobrażeń i budownictwa miasta socjalistycznego w "drugim świecie", od pierwszych sowieckich eksperymentów i masowych kampanii budowlanych w powojennej Europie Wschodniej do nowego życia socjalistycznej struktury po 1989/1991. M.in. zostanie określone, jak zadanie budowy miasta socjalistycznego było interpretowane w różny sposób w różnych narodowych i regionalnych kontekstach po II wojnie światowej i jak to się zmieniało z upływem czasu.

Podczas szkoły odbędą się seminaria-warsztaty z metodologii badań urbanistycznych i rewitalizacji przestrzeni planowanych.

Uczestnicy i uczestniczki będą pracować nad projektami w trzech studiach tematycznych pod kierunkiem architekt Natalii Mysak (studio "Przestrzenie"), historyk dr Iryny Skłokinej (studo "Pamięć") oraz antropolog dr Switłany Odyneć (studio "Praktyki").

Studio "Przestrzenie" ma na celu przemyślenie morfologii Sichowa i jej zdefiniowanie przy pomocy analizy przestrzennej oraz przez badania doświadczeń i wyobrażeń odbiorców. Ponieważ część połączeń funkcjonalnych, na podstawie których zostało zaprojektowane osiedle mieszkaniowe, przy zmianie kontekstu okazała się nieefektywną, na Sichowie zaczęły się kształtować alternatywne łącza i przestrzenie, dopełnione wybudowaniem nowych infrastrukturalnych i architektonicznych obiektów. Podczas studiów uczestnicy(czki) będą zgłębiać sposoby tworzenia aktualnej przestrzeni dzielnicy (na poziomach fizycznym i symbolicznym) oraz utworzą o tym narracje.

Studio "Pamięć" skupi się na wyobrażeniach i oczekiwaniach mieszkańców Sichowa przed przeniesieniem się na niego i później. Główne pytania, na które będą poszukiwać odpowiedzi uczestnicy(czki): jakie doświadczenia zostały wykorzystane i przemyślane dla tego, żeby się aklimatyzować na Sichowie, zaadaptować go i uczynić miejscem znaczącym społecznie. Również uwaga będzie zwrócona na szerszą kwestię tego, jakie są zasoby symboliczne (dotyczące "historii" lub nie), które są wykorzystywane przez mieszkańców z różnych grup dla poszerzenia swych możliwości, walki o zmiany i osiągnięcia pożądanej przyszłości dzielnicy.

Studio "Praktyki" będzie pracować z doświadczeniami i wyobrażeniami mieszkańców o miejscu i funkcji dzielnicy na ich symbolicznej mapie Lwowa. Kluczowe będą również doświadczenia mobilności mieszkańców: "starych" migracji (z okolicznych wiosek do nowo zbudowanego Sichowa w latach 1980.), "nowych" wewnętrznych (z Sichowa do innych dzielnic miasta po częściowej deindustrializacji dzielnicy) oraz zewnętrznych – do państw UE po 1990 roku. Proponujemy również prześledzić, jak transnarodowe społeczne i materialne kapitały krążą w tych przemieszczeniach i jakie zmiany w życiu codziennym i nowe praktyki to wywołuje.

Finalna prezentacja pracy studiów odbędzie się w ramach konferencji "Wejścia/Wyjścia socjalizmu: wizje i doświadczenia zmian w miastach "drugiego świata"" (25-27 sierpnia 2017 r., Lwów). Uczestnicy szkoły również będą przygotowywać podsumowujące teksty-eseje, które zostaną opublikowane jako podsumowanie szkoły.

Język roboczy szkoły – angielski.

[Zgłoszenie do szkoły letniej] (w języku angielskim)

Dla otrzymania dodatkowej informacji prosimy zwracać się do koordynatorki programu dr Natalii Otriszczenko n.otrishchenko@lvivcenter.org.

Organizator: Centrum Historii Miejskiej. Szkoła odbywa się przy wsparciu Przedstawicielstwa Fundacji im. Heinricha Bölla w Ukrainie.

Informacja o wcześniejszych szkołach: Nowy Lwów (2015), Sławutycz (2016).