Rozłam? Powrót do nacjonalizmów w Europie

10 lutego 2011 r. w sali konferencyjnej Centrum Historii Miejskiej odbyla się debata na temat: "Rozłam? Powrót do nacjonalizmów w Europie".

Od Brukseli i Berlina do Warszawy i Budapesztu – Europa przeżywa odrodzenie nacjonalizmu w życiu politycznym. Kraje powracają do tych suwerennych wartości, które niegdyś tak chętnie poświęciły w poszukiwaniu kolektywnego ideału. Belgia – kraj tak podzielony, że po czerwcowych wyborach jeszcze nie udało się w nim stworzyć funkcjonującej koalicji rządowej – właśnie oddała przewodnictwo w Radzie UE Węgrom. Na Węgrzech bezkompromisowy nacjonalizm sięga apogeum, skupiając się nie tylko na mniejszościach, ale też na utracie autonomii, będącej nieodzownym skutkiem unii politycznej. Wielu nowym członkom Unii Europejskiej z Europy Środkowej, którzy odzyskali niepodległość dopiero po upadku komunizmu, nie spieszno do tych zmian. Jak powiedział niedługo po objęciu stanowiska w 2005 r. ś.p. prezydent Polski Lech Kaczyński: "Polaków interesuje przyszłość Polski, a nie UE"

Paneliści:

David Van Reybrouck (Belgia)
Andrij Szewczenko (Ukraina)

Moderator:

Sofia Dyak (Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej)

Słowo wstępne: Carl Henrik Fredriksson (Eurozine) and Harald Binder (Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej)

David Van Reybrouck – flamandzki pisarz, dramaturg i kulturolog z Brukseli. Uważany za jednego z najbardziej wszechstronnych przedstawicieli młodego pokolenia pisarzy belgijskich. Jego najnowsza książka "Congo/ druk 1" otrzymała kilka nagród, w tym prestiżową nagrodę literacką Holandii AKO. Jest założycielem grupy brukselskich poetów, która w 2009 r. zrealizowała projekt Europejska Konstytucja w wierszach. Żadna jego książka nie została dotąd przetłumaczona na język polski.

Andrij Szewczenko – ukraiński dziennikarz i polityk. Za czasów L. Kuczmy był jednym z liderów ruchu dziennikarze przeciw cenzurze. Jako główny redaktor niezależnego "5 Kanału" odegrał kluczową rolę podczas Pomarańczowej Rewolucji 2004 r. W 2005 r. został laureatem nagrody przyznawanej przez organizację "Reporterzy bez granic". Laureat wielu ukraińskich nagród dziennikarskich.

Eurozine przeprowadza serię wysokiej rangi debat w różnych miastach Europy Środkowej i Wschodniej – w Budapeszcie, Bratysławie, Brnie, Bukareszcie, Lwowie, Sofii, Warszawie i w Wiedniu – od jesieni 2009 do wiosny 2011 roku. Korzystając z dobrze zorganizowanej platformy medialnej i wykorzystując szerokie spektrum prelegentów o różnych przekonaniach, debaty wnoszą bardzo wiele do ponadpaństwowej dyskusji o tożsamości kulturalnej oraz o europejskim procesie integracji.

Seria debat "Europa rozmawia z Europą" powstała dzięki współpracy Eurozine i Fundacji ERSTE. W ich realizacji pomagają czasopisma i organizacje z miast w których odbywają się debaty (we Lwowie – Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej).

Debaty finansują Komisja Europejska i Fundacja ERSTE.

Z punktu widzenia integracji europejskiej, taki rozwój wydarzeń jest niebezpieczny. Z drugiej strony – w kontekście upadku Związku Radzieckiego, to właśnie nacjonalizm był tą siłą, która pozwoliła "zniewolonym narodom" samym decydować o swoim losie. Na Ukrainie nacjonalizm ma na celu nie tylko zerwanie z wpływami Rosji, ale też przyłączenie się do Unii Europejskiej.

Co stanowi istotę nowej wagi nacjonalizmu i co odróżnia rozmaite przejawy nacjonalizmu w dzisiejszej Europie? Czemu raz nacjonalizm kojarzy się z konfliktem, a kiedy indziej nie? Czy warto używać tych samych określeń, gdy mówimy o nacjonalizmie we wschodniej i zachodniej Europie?