Teoria - historia - społeczeństwo

18 marca 2013 roku w Centrum Historii Miejskiej odbyła się publiczna dyskusja pt. "Teoria – historia – społeczeństwo: społeczna rola historii w Polsce i na Ukrainie", w ramach której odbyła się również prezentacja książek Wojciecha Wrzoska "Historia – kultura – metafora. Rozwój nieklasycznej historiografii" (Kijów: Nika-Centr 2012) i Jerzego Topolskiego "Jak piszemy i rozumiemy historię?" (Kijów: K.I.S. 2012).

Uczestnicy dyskusji: Wojciech Wrzosek, Leonid Zaszkilniak, Marian Mudryj. Moderator: Wołodymyr Skłokin.

Problem społecznego znaczenia profesjonalnego pisania historii jest jednym z najbardziej dyskutowanych we współczesnej historiografii zachodniej. Historycy z USA i Europy Zachodniej podejmują próbę krytycznej refleksji nad społeczną funkcją swojej dyscypliny, aby historiografia, z jednej strony – odpowiadała na wyzwania i potrzeby współczesnego świata, z drugiej zaś – nie zmieniła się w dyscyplinę pomocniczą dla innych, bardziej praktycznie zorientowanych gałęzi wiedzy. Jak na wyzwania te reagują polscy i ukraińscy historycy? Jaka jest rola historii w życiu społecznym tych krajów? Czy zawodowa historiografia może mieć funkcje praktyczne? Jak teoria historii może pomóc w odpowiedzi na te i inne podobne pytania?

Dyskusja, w której wzięli udział historycy i teoretycy historiografii z Polski i Ukrainy, ma za zadanie przyczynić się do upublicznienia problemu praktycznych funkcji historiografii oraz do tworzenia się na Ukrainie nowego, zgodnego z wymogami czasu, rozumienia społecznej odpowiedzialności historyka.

Wojciech Wrzosek – profesor historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, redaktor naczelny czasopisma "Sensus Historiae", wice-prezydent Polsko-Ukraińskiego Towarzystwa Historiograficznego, uczeń Jerzego Topolskiego i jeden z najciekawszych przedstawicieli poznańskiej szkoły metodologicznej. Zajmuje się zachodnioeuropejską (w szczególności francuską) teorią i historią historiografii, problemami myślenia historycznego i kultury historycznej. Autor i redaktor ponad 10 książek z teorii i metodologii historii.

Leonid Zaszkilniak – profesor Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. I. Franki, specjalizuje się w teorii i historii historiografii.

Marian Mudryj – docent Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu im. I. Franki, bada społeczno-polityczne życie Galicji w XIX w., a także zagadnienia nauczania historii i roli historii w życiu społecznym.

Wołodymyr Skłokin – historyk, redaktor-gość strony www.historians.in.ua, bada dyskusje wokół historycznego znaczenia historii we współczesnych historiografiach wschodnioeuropejskich.

O książkach

Wojciech Wrzosek, "Historia – kultura – metafora. Rozwój nieklasycznej historiografii. O myśleniu historycznym" (Kijów: Nika-Centr 2012, redakcja naukowa A. Kyrydon, W. Skłokin, S. Trojan; tłum. W. Sahan, W. Skłokin, S. Sieriakow).

W książce przedstawione zostało konstruktywistyczne podejście do analizy pisania historii, podjęta również została jedna z najbardziej przekonujących w światowej humanistyce prób konceptualizacji historii jako praktyki kulturowej. Wrzosek pokazuje ograniczenia tradycyjnego podejścia z jego traktowaniem historii jako nauki, która przynosi obiektywną wiedzę o przeszłości, i proponuje własną koncepcję, która rozpatruje historię jako część współczesnej kultury, ukierunkowaną na poznanie kultury przeszłości.

Jerzy Topolski, "Jak piszemy i rozumiemy historię? Tajemnice narracji historycznej" (Kijów: K.I.S., redakcja naukowa J. Wołoszyn, tłum. N. Honczarenko).

Monografia Jerzego Topolskiego jest przykładem głębokich i wyważonych refleksji na temat tego, jak w ciągu stuleci kształtowały się i zmieniały wyobrażenia historyka, badań historycznych i zdobytej w procesie tych badań wiedzy. Sformułowane przez znanego polskiego historyka-metodologa pytania i zaproponowane przez niego odpowiedzi jeszcze długo pozostaną aktualne zarówno dla światowej, jak i dla ukraińskiej historiografii.