Tu byliśmy

Tadeusz Rolke: Lublin 2000
Tadeusz Rolke: Rymanów 1997-99
Tadeusz Rolke: Opatów 1997-98

Marek Grygiel, Tadeusz Rolke i Anna Biała, 2001 r. Fot. W. Gorlewski/GW

W dniach 26 marca - 26 kwietnia 2010 roku w Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej eksponowana była wystawa  fotografii Tadeusza Rolke "Tu byliśmy".

Wystawy Tadeusza Rolke "są próbą symbolicznej rekonstrukcji uderzającego swoją duchowością i filozofią świata chasydów.

Prace Tadeusza Rolke to współczesne fotografie, wykonane w miejscach, z którymi chasydzi wiążą swoją historię, w których mieszkali. Nie zawsze są to miejsca znaczące historycznie, jak np. grób Baal Szem Towa na Ukrainie.

Jak pisze Marek Grygiel, miejsca te to małe miasteczka, typowe żydowskie sztetle, takie jak Kock, Międzyrzecz Podlaski, Rymanów, Kozienice, Przysucha, przedmieścia większych miast (np. Lublina): miejsca fizycznie związane z obecnością chasydów. Tadeusz Rolke w szczególny sposób kontynuuje dokumentalny zapis tego, co zdążył utrwalić na swoich fotografiach przed drugą wojną światową inny fotograf, nieżyjący już Roman Wiszniak. Różnica polega na tym, że na fotografiach Tadeusza Rolke nie ma już żywych ludzi, są tylko bardzo delikatne próby zapisu pewnego klimatu, którego symbolicznego istnienia nikt wcześniej nie przewidywał, ale który wraz z upływem czasu będzie coraz bardziej oddzielać się i znikać.

We wstępie do książki "Tu byliśmy. Ostatnie ślady zaginionej kultury" (Wydawnictwo Edition. FOTOTAPETA, Berlin-Warszawa 2008): Tadeusz Rolke jest Europejczykiem, jednak przede wszystkim – fotografem i Polakiem. Urodził się na tyle dawno, że mógł na własne oczy odczuć tragedię, jaka spotkała jego ojczyznę w minionym stuleciu. Ma poprzez to szczególny stosunek do historii. Gdyby nie został fotografem, zostałby na pewno historykiem, albo kimś, kto o historii opowiada. W książce tej za pośrednictwem fotografii pokazuje utracony świat, opowiada o kulturze chasydów, którzy przez stulecia byli częścią obrazu polskich wsi i miasteczek południowo-wschodniej Polski. Kres ich obecności przyniosła nazistowska Zagłada.

W ciągu ostatnich 15 lat Rolke zjeździł pogranicze polsko-ukraińskie w poszukiwaniu śladów, które coraz bardziej znikają. Efektem tych poszukiwań są setki fotografii, których wybór prezentujemy. To zapis historii za pomocą aparatu fotograficznego.

Więcej o autorze i wystawie na stronie Foto Tapeta