Kronika i wydarzenia

Teraźniejszość Przeszłości
27 lipiec 2017
Dni żydowskie w Ratuszu: 
(Nie)Pokazana przeszłość
w muzeach Europy Wschodniej


11-27 lipca 2017 roku
Lwów
Restauracja "Ratusz" |plac Rynek 1|

[Poster]
[Program wydarzeń]

"Boom muzealny wieku XIX" – tak eksperci i dziennikarze nazywają procesy, które dzisiaj odbywają się w przemyśle muzealnym na całym świecie. Przejawia się on w powstaniu dużej ilości muzeów, rozbudowie dawniejszych, wprowadzaniu form interaktywnych i nowych technologii, w potężnym wzroście liczby odwiedzających. Muzea przekształcają się z fortec strzegących "skarby narodowe" w płaszczyzny dla dialogu wewnątrz wspólnot lokalnych, w miejsca zaangażowania w przeszłość i krytycznego rozumienia historii. Dyskusje o nowym postrzeganiu roli muzeów i ich odpowiedzialności we współczesnych społeczeństwach prowadzone są w specjalistycznych środowiskach, pojawiają się w mediach, niepokoją publiczność, która więcej nie życzy sobie być pasywnym odbiorcą informacji.

Dla Europy Wschodniej doświadczenie boomu muzealnego zbiegło się w czasie ze społecznymi i politycznymi transformacjami. Poszukiwanie nowych narodowych i regionalnych tożsamości spowodowało duże zainteresowanie własną przeszłością. Poznawanie i przemyślanie historii w postkomunistycznych społeczeństwach – to złożony i bolesny proces i muzea w znacznej mierze to odzwierciedlają. W ogromnej palecie nowych i odnowionych dawnych muzeów Europy Wschodniej prezentacje przeszłości wahają się od podejść opowieści łączonej o społeczeństwach z dziedzictwem wielokulturowym do wąsko narodowych narracji, gdzie nie ma miejsca dla "obcych".

Jakie są muzea historyczne dzisiaj? Co oznacza szalony popyt na muzea we współczesnych społeczeństwach? Jak nowe i odnowione muzea pracują z przeszłością? I jakie działanie mają one na kształtowanie naszych wyobrażeń o sobie, o naszej przeszłości, teraźniejszości i przyszłości? Na te i inne pytania spróbują odpowiedzieć uczestnicy programu publicznego "Dni żydowskie w Ratuszu: (Nie)Pokazana przeszłość w muzeach Europy Wschodniej". Badacze, eksperci, praktycy sprawy muzealnej z Ukrainy, Polski, Izraela, Rosji i Stanów Zjednoczonych Ameryki zapraszają do tej dyskusji lwowską społeczność i gości miasta.

Podczas omawiania ogólnych tendencji współczesnego przemysłu muzealnego szczególny akcent będzie zrobiony na muzeach Europy Wschodniej. O czym opowiadają muzea Europy Wschodniej? Jakie przepony stoją przed ukraińskimi muzeami na drodze włączenia historii żydowskiej do dominującej narracji ekspozycji muzealnych? Jakie wyzwania powstają przed muzeami historycznymi Ukrainy w kontekście globalnym? Jak widzą one swoją rolę i misję w kształtowaniu krytycznego zrozumienia historii Ukrainy i w stanowieniu uczestniczącej kultury historycznej we współczesnym społeczeństwie? W rozmowie o teraźniejszości i przyszłości muzeów zwrócimy się do ich przeszłości. O tym, jak i gdzie powstawały pomysły zbierania pamiątek przeszłości, o prywatnych kolekcjach XIX wieku oraz o stanowieniu się muzeów jako instytucji w wieku XX będzie mowa na przykładach Lwowa i Warszawy.

Program składa się z cyklu lekcji i dyskusji, odbędzie się od 11 do 27 lipca 2017 roku w restauracji "Ratusz" na pl. Rynok 1.

Prelegentami zaproszonymi i dyskutantami będą Jegor Wradij (Muzeum "Pamięć narodu żydowskiego i Holokaust w Ukrainie", Dniepr), Dariusz Stola (Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Warszawa), Grigorij Kazowski (Muzeum Historii Żydów w Rosji, Moskwa), Uri Gerszowicz (Muzeum Żydowskie i Centrum Tolerancji, Moskwa), Semen Goldin (Centrum Badawcze im. Leonida Newzlina przy Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie), Sergij Krawcow (Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie), Marcin Wodziński (Uniwersytet Wrocławski), Ludmiła Gordon (specjalista od opracowania ekspozycji muzealnych, Waszyngton), Wadim Alckan (Narodowe Muzeum Ofiar Holokaustu, Waszyngton), Ruth Ellen Gruber (dziennikarka i pisarka, założycielka strony internetowej o dziedzictwie żydowskim Europy Wschodniej jewish-heritage-europe.org).

"Dni żydowskie w Ratuszu" jest to program publiczny dla szerokiej społeczności, związany z dwoma projektami Centrum Historii Miejskiej: z Letnią szkołą z historii żydowskiej i wielokulturowego dziedzictwa Europy Środkowo-Wschodniej oraz z inicjatywą "Przestrzeń Synagog: historia żydowska, wspólne dziedzictwo i odpowiedzialność", realizowaną wspólnie z Radą miasta Lwowa i Niemieckim Stowarzyszeniem Współpracy Międzynarodowej GIZ..

"Dni żydowskie w Ratuszu" odbywają się trzeci rok z kolei. Program 2015 roku "Dni żydowskie w Ratuszu: wspólne dziedzictwo i odpowiedzialność" obejmował kwestie odpowiedzialności za wspólne dziedzictwo we współczesnych miastach Europy Wschodniej i dialogu w społeczeństwie. Program w roku ubiegłym – "Dni żydowskie w Ratuszu: wspólnoty, środowiska i państwa w miastach skomplikowanych XX wieku" – nawiązywał do historii miast wieloetnicznych, ich kultur i wspólnot w czasie II wojny światowej i Holokaustu oraz do pamięci o nich we współczesnych społeczeństwach.

Organizator: Centrum Historii Miejskiej
Pomysł: Sofia Diak
Układanie programu i koordynacja: Iryna Macewko
Kontakt i promocja: Wołodymyr Biegłow (v.beglov@lvivcenter.org)

Przy wsparciu:

Biuro Instytutu Kennana w Kijowie
Fundacja Dobroczynna "NADAW" (Izrael)
Ogólnoukraińska Żydowska Fundacja Dobroczynna "Chesed-Arie"
Departament rozwoju Lwowskiej Rady Miejskiej
Організатор: Центр міської історії
Ідея: Софія Дяк