Kronika i wydarzenia

Dni żydowskie w Ratuszu
5 sierpień 2016

Zapraszamy na program wykładowo-dyskusyjny "Dni żydowskie w Ratuszu: wspólnoty, środowiska i państwa w miastach skomplikowanych XX wieku", który odbędzie się 12 lipca – 5 sierpnia 2016 r.
Miejsce: Restauracja "Ratusz" (pl. Rynek 1)
Czas: 19:00 (poniedziałek-wtorek-środa-czwartek)
Wstęp wolny

Poster
Program wydarzeń

Europa w XX wieku – to historia radykalnych zmian: terytoriów, granic, idei, ideologii, ludzi. Dotyczy to zwłaszcza Europy Środkowej i Wschodniej, miejsca współżycia i współdziałania, konfliktu i "zacierania" różnorodności – etnicznej, religijnej, językowej. Są to terytoria, które były miejscem wielkich politycznych i społecznych eksperymentów, które były znakowane i realizowane poprzez wysiedlenia, przesiedlenia, represje, czystki etniczne i Holokaust. Jest to również ta część Europy, którą historycy określili jako "skrzyżowanie", "nie-miejsce", "pogranicze", "ziemia krwawiąca", gdzie była realizowana wielka polityka, dokonywane były straszne zbrodnie i gdzie zamieszkiwali sąsiedzi. Właśnie tu ważnym jest też zaobserwować liczne miasta, które są przestrzenią i środowiskiem, produkowaniem i produktem dynamicznych, ambitnych i znanych ośrodków różnych kultur, jak również kultury współżycia, konkurencji i sprzeczności. Jeśli chodzi o Lwów, mowa przede wszystkim o polskiej, ukraińskiej i żydowskiej kulturach. Właśnie dlatego w centrum tego miasta jest bardzo ważnym podjąć dyskusję i zastanawiać się nad tym, jak pisać i mówić o tak trudnej przeszłości? Jak prze/chwycić to co zaszło i jakie to ma znaczenie dla budowania w społeczeństwie dialogu o przeszłości, jak też wizji przyszłości?

Uczestnicy drugiego cyklu wykładowo-dyskusyjnego programu "Dni żydowskie w Ratuszu: wspólnoty, środowiska i państwa w miastach skomplikowanych XX wieku" zapraszają szeroką publiczność i gości miasta do omówienia wybranych tematów związanych z historią miast, kulturą wspólnot i życiem ludzi, którzy byli częścią przeszłości Lwowa i szerzej regionu, oraz pamięcią o nich w społeczeństwach współczesnych. W cyklu wykładów mieszkańcy i goście miasta mogą się zapoznać z badaniami historyków, kulturologów i krytyków literackich oraz dołączyć się do dyskusji na temat trudnych, mało znanych lub znanych pozornie wątków z historii Lwowa.

Naszym ogólnym tematem będzie współżycie Ukraińców, Polaków i Żydów przed II wojną światową i to, jak wyjść poza schemat relacji pomiędzy trzema największymi grupami etnicznymi. Jak pokazać wagę narodowego i etnicznego życia w mieście, a jednocześnie uwzględnić kompleksowość i niejednorodność, która się chowa za tymi opisami? Co wiedzą badacze o wyobrażaniu i postrzeganiu przez różne wspólnoty siebie nawzajem? Jak te wyobrażenia o sobie nawzajem oddziaływały na stosunki na różnych poziomach od polityki do życia codziennego? Co się dzieje w sytuacji brutalizacji życia wskutek okupacji i jakie są trajektorie i czynniki eskalacji przemocy? W dziesięciu wykładach zostaną przedstawione badania dotyczące dwóch obszernych tematów XX wieku: jak przemoc zmieniała miasta, wspólnoty i ludzi oraz czym była kultura w społeczeństwach podczas radykalnych zmian, eskalacji napięcia, a nawet nienawiści? Jakie były możliwości i role kultury w nowych państwowych i ideologicznych projektach, dla realizacji których używane były drastyczne i śmiertelne polityki? A także jak sztuka i literatura mogły stać się "miejscem" przemocy i odwrotnie "miejscem" ucieczki od niej.

Program składa się z cyklu wykładów i dyskusji oraz będzie się odbywać w przeciągu miesiąca od 12 lipca do 5 sierpnia 2016 roku. Wśród naszych zaproszonych prelegentów są Katarzyna Kotyńska (Instytut Slawistyki PAN, Warszawa), Christoph Mick (Uniwersytet Warwick, Wielka Brytania), Kai Struve (Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze, Niemcy), Jan Tomasz Gross (Uniwersytet Princeton, USA), Timothy White (New Jersey City University, USA), Mayhill Fowler (Stetson University, USA), Danyło Ilnyćkyj, Wiktor Martyniuk (Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Krypiakewycza Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Lwów), Karolina Szymaniak (Wrocławski Uniwersytet / Żydowski Instytut Historyczny, Warszawa), Iryna Starowojt (Lwowski Narodowy Uniwersytet im. Iwana Franki), Natalia Aleksiun (Touro College, USA).

Zakończą program wycieczki po mieście na temat międzywojennego literackiego i artystycznego Lwowa, opracowane przez uczestników szkoły letniej "Historia żydowska, wspólna przeszłość i dziedzictwo: kultura, miasta, środowiska". Jest to zaproszenie spojrzeć na różnorodne i wielokulturowe życie miasta od początku XX w. do II wojny światowej. Poprzez opowieści o skrzyżowaniach, podziałach, związkach ludzi, miejsc, wydarzeń i utworów współczesna przestrzeń miasta przekształci się w miejsce współdziałania pomiędzy uczestnikami szkoły i uczestnikami wycieczki.

Program jest kontynuacją zeszłorocznej inicjatywy "Dni żydowskie w Ratuszu: wspólne dziedzictwo i odpowiedzialność", która się skupiła na kwestiach dziedzictwa, historii miasta i dialogu w społeczeństwie.

Nagrania wideo z wydarzeń są dostępne poprzez link. (w języku angielskim)

"Dni żydowskie" jest to program publiczny dla szerokiej społeczności. Są one połączone z dwoma projektami Centrum Historii Miejskiej: letnią szkołą o historii żydowskiej i wielokulturowym dziedzictwie, która trwa od 2010 roku oraz inicjatywą "Przestrzeń synagog: historia żydowska, wspólne dziedzictwo i odpowiedzialność" (w partnerstwie z Lwowską Radą miejską i Niemieckim stowarzyszeniem współpracy międzynarodowej GIZ).

Organizator: Centrum Historii Miejskiej
Idea: Sofia Diak
Opracowanie programu i koordynacja: Iryna Macewko
Kontakt i promocja: Wołodymyr Biegłow (v.beglov@lvivcenter.org)
Podziękowania szczególne dla Wendy Fontela za redagowanie tekstów programu w języku angielskim.

Przy wsparciu:
Departament ds. kultury Lwowskiej Rady miejskiej
Ogólnoukraiński żydowski fundusz dobroczynny "Chesed Arie"