Kronika i wydarzenia

Plac Synagog
18 listopad 2012

26 września 2012 roku na placu Arsenalnym oraz na graniczącej z nim działce przy ul. Starojewrejskiej rozpoczęły się prace archeologiczne mające na celu ustalenie dokładnego położenia elementów fundamentów oraz zebranie informacji o budynkach Wielkiej Synagogi Miejskiej i Bejt Ha-Midrasz, zrujnowanych podczas drugiej wojny światowej. Pracom przyświecała myśl o projekcie uporządkowania Placu Synagog. Zleceniodawcą prac był Wydział Ochrony Środowiska Historycznego Rady Miasta Lwowa, wykonawcą: Ratownicza Służba Archeologiczna Instytutu Archeologii Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Nadzór prowadzili Ołeh Osaulczuk i Jurij Łukomski. Prace trwały do końca września 2012 roku.

Badania archeologiczne były częścią realizacji projektu zagospodarowania Placu Synagog, będącego jedną z prób upamiętnienia historii żydowskiej wspólnoty Lwowa, zwrócenia uwagi na wieloetniczną przeszłość Lwowa oraz konieczność zachowania jego wielokulturowego dziedzictwa a także wspierania wzrostu obeznania obywateli z historią wspólnoty żydowskiej we Lwowie.

Koncepcja projektu Placu Synagog architekta Franza Reschke (Berlin) została wybrana przez międzynarodowe jury w międzynarodowym otwartym konkursie w grudniu 2010 r. spośród 35 projektów. Zwycięski projekt, a także pozostałe prace można było oglądać na wystawach w Pałacu Sztuki w 2010 roku i w sali wystawowej Centrum Historii Miejskiej w kwietniu 2011 roku. Wszystkie projekty dostępne są do wglądu tutaj.

W październiku 2011 roku ukraińsko-niemiecki projekt "Municypalny rozwój i odnowa starej części miasta Lwowa" zaprosił zwycięskiego architekta Franza Reschke do Lwowa, aby mógł szczegółowo przedstawić swój projekt i zebrać dodatkowe informacje potrzebne do jego dopracowania.

Liczne spotkania oraz rozmowy ze społecznością i fachowcami we Lwowie, dostęp do nowych dokumentów, danych i planów historycznych, osobista wizyta w dawnej dzielnicy żydowskiej i pobyt w mieście dały architektowi możliwość bliższego poznania atmosfery działki biorącej udział w konkursie a także jej otoczenia. Zdobyte informacje i wrażenia znalazły odzwierciedlenie w dalszym opracowywaniu zwycięskiego projektu, w taki sposób, aby jak najlepiej odpowiadał miejscowym wymaganiom i potrzebom oraz aby proponował wizję rozwoju tego miejsca zgodną z wymogami zachowania dziedzictwa historycznego.

Projekt przewiduje, że terytorium synagogi Złota Róża, zabezpieczone i poddane konserwacji, pozostanie w niezmienionym stanie, terytorium Bejt Ha-Midraszu będzie terenem zielonym z możliwościami dalszego rozwoju, a działka Wielkiej Miejskiej Synagogi zostanie zmieniona w plac-pomnik, upamiętniający synagogę i jej zniszczenie. Plac pełnić będzie funkcję przestrzeni publicznej - miejsca spotkań.

Współorganizatorami projektu są: miasto Lwów, Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej i ukraińsko-niemiecki projekt "Municypalny rozwój i odnowa starej części miasta Lwowa", realizowany przez Niemieckie Towarzystwo Współpracy Międzynarodowej (GIZ) GmbH. Realizując ten projekt organizatorzy dokładają starań, aby miejsce, które było jednym z centrów żydowskiego życia we Lwowie zyskało uznanie, zostało wyeksponowane w strukturze miasta jako miejsce żydowskiej historii oraz zostało w należny mu sposób upamiętnione.