Kronika i wydarzenia

Seminarium filmowe "Powojenna kultura miejska w ZSRR"
25 styczeń 2012

25 stycznia 2012 r. o godz. 19:00 w sali konferencyjnej Centrum Historii Miejskiej odbyło się trzecie spotkanie seminarium filmowego "Powojenna kultura miejska w ZSRR". Temat spotkania – "Grzech dobrobytu – poczucie winy czy "w głowach się poprzewracało"? W programie – projekcja i omówienie filmu "Stary Nowy Rok" (ZSRR, 1980 r., N. Ardasznikow, O. Jefriemow). Seminarium filmowe odbył się w ramach wystawy "Dom: stulecie zmian".

Rok 1980 w Związku Radzieckim to rozkwit tak zwanej stabilizacji. Powojenna odbudowa przyniosła rezultaty. Poziom życia w wielkich miastach znacznie wzrósł. Mieszkanie, wykształcenie, stabilna praca, zaplecze socjalne – to już nie upragnione wartości a zwyczajna podstawa życia codziennego. Statystyczny mieszkaniec miasta socjalistycznego już dość daleko zaszedł w kwestii zabezpieczenia sobie dostatku materialnego. Chociaż dobrobyt socjalistycznego mieszczanina wciąż odmierzany jest w jednostkach względnych (porównanie z ciężkimi latami powojennymi), masowa kultura miejska zaczyna wytyczać nie takie znowu niskie standardy. Wewnętrzna sprzeczność między wartościami materializmu a idealizmu, która zjawiła się w dyskursie radzieckim jeszcze w czasach stalinizmu, wygasa nierozstrzygnięta.

Tragikomedia "Stary Nowy Rok" wspaniale ilustruje ostatnie próby wpisania się nowej mieszczańskiej kultury miejskiej w zbiorową narrację radzieckiego idealizmu. Koniec świąt noworocznych prowokuje bohaterów filmu do przemyśleń na temat swojego miejsca w życiu. Czym właściwie są te próby naiwnej samokrytyki – przejawem kryzysu wieku średniego? Kacem? Przebłyskami dawnych ideałów i młodzieńczych marzeń? Jak wszystkie dobre obrazy kinowe, "Stary Nowy Rok" nie daje jednoznacznych odpowiedzi. Jednak koniec filmu w sposób dość jednoznaczny sugeruje, że emancypacji mieszczaństwa już się nie da powstrzymać.

Wsparcie informacyjne: