Kronika i wydarzenia

Symboliczne przywłaszczenie
1 luty 2018

1 lutego 2018 r. о godz. 18.30 zapraszamy na wykład Jagody Wierzejskiej i Bogdana Szumyłowicza "Tworzenie i przetwarzanie krajobrazu: o symbolicznym przywłaszczaniu Karpat".
Wstęp wolny

Po wojnie polsko-ukraińskiej (1918-1919) część Karpat znalazła się w granicach II zeczypospolitej, a od 1939 r. tereny te (włącznie z anektowanym terytorium Czechosłowacji) zostały włączone do składu URRS. Podczas wykładu zostaną zaprezentowane różne sposoby ideologizacji Karpat Wschodnich w Polsce międzywojennej oraz w Ukrainie Radzieckiej w latach 1960.

W odróżnieniu od Tatr, które odgrywały rolę krajobrazu narodowego dla podporządkowanej Rosji Polski, Karpaty Wschodnie były bardziej podatne na działanie ukraińskiego ruchu narodowego. Polskie władze w latach 20-30. XX w. i turystyka zorganizowana włożyły dużo wysiłku w sprawę transformacji Karpat w "krajobraz rodzimy". Przestrzeń ta, będąca bliską i zrozumiałą, lecz w tenże czas nie będąca ośrodkiem narodowej identyfikacji Polaków, wpisywała się w obraz Polski jako wspólnego domu. Egzotyzacja Karpat, święta państwowe i wydarzenia, zresztą rozwój turystyki masowej, dofinansowywanej przez II Rzeczpospolitą, doprowadziły do wybudowania poczucia wspólnoty między Polakami z nizin i gór, a tym samym symbolicznie wpisały Karpaty w polską wyobraźnię zbiorową.

Podobnie odbywały się procesy postrzegania Karpat w czasach Ukrainy Radzieckiej – tu jeżdżono w ekspedycje etnograficzne, malarze tworzyli liczne obrazy na tematy "huculskie", a władze kontynuowały praktykowanie turystyki zorganizowanej. Karpaty i ludzie je zamieszkujący również ulegali egzotyzacji, a przy zastosowaniu różnorodnych praktyk stali się częścią ogólnoukraińskiej zbiorowej wyobraźni. Często ten krajobraz postrzegano jako "miejsce mocy", gdzie rzeczywiście zachowała się ukraińska kultura ludowa.

Otóż podczas wykładu zostanie przedstawione, jak Polacy i Ukraińcy w XX w. próbowali zawładnąć Karpatami i przetworzyć ich środowisko naturalne na symboliczny krajobraz narodowy.

Wykład zostanie wygłoszony w językach polskim i angielskim z tłumaczeniem symultanicznym.

Dr. Jagoda Wierzejska - Historyk literatury i krytyk literacki. Doktoryzowała się w Zakładzie Literatury XX i XXI wieku Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego w 2011 r. Jest autorką książki Retoryczna interpretacja autobiograficzna. Na przykładzie Andrzeja Bobkowskiego, Zygmunta Haupta i Leo Lipskiego (2012).Za rozprawę doktorską, stanowiącą postawę tej publikacji, zdobyła nagrodę Archiwum Emigracji dla najlepszej pracy doktorskiej o tematyce emigracyjnej. Absolwentka studiów podyplomowych z zakresu marketingu kultury na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych UW. Współpracuje z Państwowym Instytutem Sztuki Filmowej oraz miesięcznikiem "Nowe Książki". Jest współautorką projektu naukowego Galician Polyphony: Places and Voices (2014-2015). Stypendystka Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo-Wschodniej (2015/2016).

 Bogdan Szumyłowicz – historyk, kierownik Miejskiego Archiwum Medialnego Centrum Historii Miejskiej, wygłasza wykłady, uczestniczy w opracowaniu wystaw tematycznych Centrum, prowadzi badania nad kulturą późnego okresu socjalizmu. W swojej pracy skupia się na historii mediów i historii telewizji w Europie Środkowo-Wschodniej i ZSRR, interesuje się sztuką medialną, studiami wizualnymi (visual studies), miejskimi praktykami przestrzennymi i tworzeniem miasta (miastem kreatywnym i kreatywnością w mieście).