Kronika i wydarzenia

Niepolska Polska
8 czerwiec 2017

8 czerwca 2017 r. o 18.00 Tomasz Kamusella wygłosi wykład na temat "Niepolska Polska: rok 1989 i iluzja odzyskanej ciągłości historycznej".

Upadek komunizmu i rozpad bloku socjalistycznego zawarty jest w półoficjalnym określeniu "Trzecia Rzeczpospolita", dość często dziś używanym w Polsce. Okres Polski komunistycznej, lub PRL-u, nie jest brany pod uwagę w tym przypadku dlatego, że było to narzucone, "obce i niepolskie" (czyli sowieckie, lub "rosyjskie"). Rok 1989 jest uważany za wyraźny punkt przełomowy, który pozwolił Polakom i ich państwu odzyskać swoją "naturalną ciągłość historyczną" z II RP. Ten wyraz dla określenia Polski w okresie międzywojennym dominuje we współczesnej polskiej narracji. W tym modelu odbioru przeszłości Rzeczpospolita – republika obojga narodów, która połączyła Koronę i Wielkie Księstwo Litewskie, terytoria należące dziś do współczesnych Białorusi, Łotwy, Litwy, Polski, obwodu kaliningradzkiego w Rosji i Ukrainy – określana jest jako I Rzeczpospolita. Jednakże pomimo takiej "polityki pamięci" (Geschichtspolitik), biorąc pod uwagę jej granice, instytucje, prawo, język czy skład etniczny i społeczny, współczesna Polska w rzeczywistości jest bezpośrednią następczyni i kontynuatorką Polski komunistycznej. Jakby ironicznie to nie zabrzmiało, ale Polska dzisiejsza bardzo się różni od I czy II Rzeczypospolitej we wszystkich wymienionych wyżej aspektach. Otóż współczesna Polska jest rzeczywiście dość niepolską Polską, pod względem polskości w znaczeniu historycznej (prawnej, społecznej, kulturowej, etnicznej i politycznej) ciągłości od Unii Polsko-Litewskiej i Polski międzywojennej.

Tomasz Kamusella – wykładowca historii nowożytnej na Uniwersytecie w St Andrus. Jego specjalizacją jest polityka językowa, czystki etniczne i nacjonalizm we współczesnej Europie Środkowej. Ostatnie jego monografie w języku angielskim "Tworzenie języków w Europie Środkowej w ostatnim tysiącleciu" (Creating Languages in Central Europe During the Last Millennium) (2015), "Polityka języka i nacjonalizmu we współczesnej Europie Środkowej" (The Politics of Language and Nationalism in Modern Central Europe) (2009) oraz "Gwara górnośląska" (The Upper Silesian Creole) (2014). Wydanie jego nowej książki "Niepolska Polska, rok 1989 i iluzja odzyskanej ciągłości historycznej" (The Un-Polish Poland, 1989 and the Illusion of Regained Historical Continuity) (2017) jest zaplanowane na ten rok, a praca zbiorowa we współautorstwie "Polityczna i społeczna historia języków południowoafrykańskich" (The Political and Social History of Southern Africa’s Languages) – na koniec roku 2017. W chwili obecnej na zakończeniu jest monografia o zapomnianym fakcie wyniszczenia Turków w komunistycznej Bułgarii w roku 1989 oraz "Atlas polityki językowej we współczesnej Europie Środkowej" (Atlas of Language Politics in Modern Central Europe).