Kronika i wydarzenia

Przyswajanie przestrzeni
10 December 2015

10 grudnia 2015 r. o godz. 18.00 stypendysta Centrum Eugeniusz Manżurin wygłosi wykład na temat "Partycypatorski patriotyzm. Jak powojenne symbole miejskie stały się wyzwaniem dla radzieckiego (symbolicznego) porządku".

Herby i emblematy miasta, które pojawiły się w ZSRR w ostatniej fazie "odwilży" i zostały przyjęte przez lokalne władze bez przeszkód ze strony centrum, faktycznie znaczyły przenikanie władzy lokalnej na dotychczas niedostępne dla niej terytorium, co swoją drogą, podważało autorytet władz centralnych. Ich nieprecyzyjnie określony status prawny pozwala zrozumieć, jak daleko mogła się posunąć taka z góry niesankcjonowana inicjatywa, na ile rygorystyczną była kontrola działalności władz miejskich przez centrum.

Pogłębiona analiza kilku przypadków (Lwów, Kijów, Litwa, Penza, Perm) daje możliwość poruszyć też temat subiektywności radzieckiej. Ideolodzy i autorzy radzieckich symboli miast w swojej twórczości odtwarzają poglądy alternatywne na to, co to znaczy być człowiekiem radzieckim, a te poglądy się różnią od wzorców proponowanych z góry. Jednak, podmiot ten przedstawia się nadzielonym większymi jak dotąd prawami i nierzadko zdeterminowany jest te prawa bronić, wysuwając alternatywne rozumienie lokalnego i regionalnego w radzieckiej przestrzeni, historii, pamięci.

W swoim wykładzie prelegent omówi praktyki postrzegania i przyswajania radzieckiej przestrzeni i uczestnictwa lokalnych aktorów w kształtowaniu regionalnych i narodowych polityk pamięci, odmiennych od narzuconych przez autorytatywny dyskurs centrum. Lokalne wizje przestrzeni i czasu nierzadko normalizowały i rehabilitowały przedradziecką historię swego miasta, inkorporując tam, gdzie to było możliwe, elementy starych symboli miasta w radziecki znak miejski, a czasami, zamiast zadeklarowanego rozwoju radzieckiego patriotyzmu, zostawały one instrumentami unarodowienia polityki regionalnej, życia społecznego i kultury.

Eugeniusz Manżurin – historyk, specjalista w dziedzinie historii powojennego ZSRR. Doktorant Wyższej Szkoły Ekonomii (Sankt Petersburg), współpracownik Centrum Badań Historycznych Wyższej Szkoły Ekonomii (Sankt Petersburg), uczestnik projektu "Etnografia Ermitażu" Centrum Badań Nauki I Technologii Uniwersytetu Europejskiego (Sankt Petersburg). Projekt pracy doktorskiej Eugeniusza Manżurina poświęcony jest inicjatywie "niżowej" o stworzeniu symboli miejskich, która rozwinęła się w ZSRR w czasach rządów Chruszczowa i Breżniewa.
W Centrum Historii Miejskiej pracuje nad tematem: "Symboliczne przyswajanie radzieckiej przestrzeni: radzieckie symbole miejskie (1964-1985) i ich twórcy".